Egun hauetan gutun bat jaso dugu etxean, oso egokia erakusteko zelako ondorio kaskarrak eragin ditzakeen testu justifikatuak zenbait kasutan. Gutuna Elorrioko Udalak bidali die herritarrei, eta bertan informazioa bi zutabetan dator banatuta, bata euskaraz eta bestea gaztelaniaz.

Ez dakit zergatik, seguruenik euskarari indar eta presentzia handiagoa ematearren, zutabe biei ezaugarri diferenteak eman dizkie Elorrioko Udalak: euskarazkoa letra beltzez dago idatzita osorik, eta testu justifikatuan dago antolatua. Gaztelaniazkoa, ostera, letra normalarekin dago idatzita, eta ezkerrera lerratuta. Ondorioa, okerra da, ordea:

1. Testua letra beltzean oso egokia da hitz bat edo lerro bat nabarmentzeko, bigarren mailako izenburuak, adibidez. Testu osoan jarriz gero, berriz, testu hori nekezago irakurtzen da, euskarazkoan gertatzen den bezala.
2. Lerro motzetan testu justifikatua erabiliz gero, aukera piloa daude errekak sortzeko testuan, kasu honetan ikusten den moduan.

Ondorioa garbia da (seguruenik testu hau idatzi zuenak besterik nahi bazuen ere): irakurlearen begiak eskuineko zutabera  doaz, gaztelaniaz dagoenera, berau errazago irakurtzen baita.

Otsailaren 15etik 19ra bitartean ez dugu eskolarik izango Proiektua 2.0 irakasgaian. Aste horretan ikasleek aste berdea izango dute, epe bat antolatzeko orain arteko portfolioa, lauhilekoa hasi zenetik lan asko izan dute-eta egiteko.

Aurten liburu bat agindu diet ikasleei, bigarren lauhileko honetan irakur dezaten: El blog del Inquisidor, Lorenzo Silvarena. Bloga izango denez proiektuaren ardatza teknologia berriei dagokienez, aprobetxatu nahi izan dut eleberri hori ikasleak beste era batean murgil daitezen gaian. Agindutako datan liburuaren kritika bat eman beharko didate.

Fakultateko liburutegian liburu horren bi ale baino ez ditugu, baina ikasleek Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarea erabiliko dute liburua eskuratzeko, batzuek beren herrietan eta besteek mailegatuta, beste herrietako liburutegietatik.

Aurrekoan, blogak sortzen ari ginela, ikasle batek galdetu zidan zelan justifika zitekeen testua, berak horrela nahi zuela-eta. WordPressek agerian, behintzat, ez du ematen aukera hori. Dena dela, erantzun nion zergatik nahi zuen justifikatu, testua ezkerrera lerratuta hobeto geratzen dela. Ezetz, berak, ezkerrera lerratutako testua itsusia dela.

Gure inguruko enpresetan, eta unibertsitate honetan bertan ere bai, oso sartuta dago testuak (txostenak, lan akademikoak, gutunak, etab.) justifikatuta aurkeztu behar direla. Testuok ezkerrera lerratzea akats larritzat jotzen da. Eta ni ez nago ados.

Zenbait kasutan —letratipoaren tamainaren arabera eta hitzak oso luzeak direnean, adibidez—, testua justifikatzerakoan errekak sortzen dira, letren arteko hutsune handiak, hautsi egiten dutenak irakurketa eta itsusitu egiten dutenak testua. Testuok euskaraz direnean, are eta erreka gehiago agertu ohi dira, euskarak hitz luze asko sortzen dituelako, bere egituragatik. Behekoa da erreka eredu tipiko bat. Hemen dituzue beste bi: [1] eta [2].

Tipografoek eta tipografian aditu samarrak direnek ondo erabil dezakete testu justifikatua, badakitelako zelan kontrolatu arazoak. Gutariko gehienok, berriz, ez dakigu, eta hobe dugu gure dokumentuak ezkerrera lerratu. Horrela eginda, gainera, inoiz ez zaigu errekarik agertuko.

Hauek dira ikasleak, bigarren lauhileko honetan nirekin Proiektua 2.0 egingo dutenak. Lehen mailan ari dira, Ikus-entzuneko komunikazioan. Oraingoz, fin dihardute lanean. Pozik nago eurekin.

Jakin guran zelako taldearekin egin behar dudan lan, kalkulagailua atera eta zenbait numero egin ditut.

Generoa
Generoari dagokionez, neskak dira nagusi talde honetan, gutxiagatik bada ere:

• Neskak: %51,5
• Mutilak: %48,5

Lurraldetasuna
Ikasleen jatorrizko herrialdeak aztertuz gero, berriz, bi puntu azpimarratzeko: 1. hamarretik zazpi gipuzkoarrak dira. 2. Aurten Iparraldekorik ez da etorri:

• Gipuzkoa: %70
• Bizkaia: %21
• Araba: %6
• Nafarroa: %3

Herriz herri
Historikoki, Debagoieneko ikasleak izan dira nagusi, baina ez aurten, ikasle guztien %18 baino ez baitira bertakoak. Bestela esanda, nagusi bai, baina harrokeria barik. Bestetik, ikasle gehien dituzten herriak dira Donostia (5 ikasle) eta Tolosa (5 ikasle).

Joan den ostegunean, eskola amaitutakoan, nire gauzak jasotzen ari nintzela, ikasle bat inguratu zitzaidan, eta barkamena eskatuta ausardiagatik, ohartarazi zidan nik erakutsitako aurkezpen batean akats ortografiko bat zegoela: “ondare” barik, “hondare” jartzen zuela.

Eskerrak eman nizkion akatsaz ohartarazteagatik, eta erantsi ez zuela zertan barkamena eskatu.

Ez da seinale ona irakasleak horrelako hanka-sartzeak egitea, baina bai ikasleek konfiantza izatea norbera ohartarazteko.

Iaz galdetegi xume bat betearazi genien 1. mailako ikasleei, Ikus-entzunezko Komunikazioa ikastera etorritakoei, jakiteko zenbateraino erabiltzen zituzten teknologia digitalak. Emaitza oso begi-bistakoa izan zen, alegia, gure ikasleak natibo digital petoak zirela.

Aurten galdera berberak egin dizkiegu etorri berriei, nahiz eta jakin hor galdera asko falta direla. Ikerketa askoz ere sakonagoa egingo du Digitalaia proiektuak, Melbourneko Unibertsitatearekin elkarlanean, baina hori beste kontu bat da.

Iaz bezala, aurten ere emaitza oso esanguratsua izan da, ikusten baita gure ikasleak hazi direla Internet eta teknologia digitalekin batera. Hona aurtengo emaitzak:

• Sakelako telefonoa daukate: %100
• Messenger darabilte: %100
• Kontu bat dute Tuentin: %80
• Fotolog bat dute: %35
• Kontu bat dute Facebook-en: %67
• Blog bat daukate: %13

Alderatuz gero datu hauek iazkoekin, nabari daiteke zenbait aldaketa ikasleen artean:

• Aurtengo gazteek gutxiago darabilte Tuenti (%10 gutxiago), eta gehiago Facebook (%31 gehiago). Joera bat izan daiteke, eta datozen urteetan egiaztatzen bada, seinale Tuenti gainbehera hasi dela gazteen artean.
• Fotologaren egunik onenak joan ziren. Urte batetik bestera, haren erabilera %28 jaitsi da.
• Baliteke blogak bizkortze arin bat izatea hemendik aurrera, aurtengo ikasleek iazkoek baino gehiago baitarabilte, %4 gehiago.

Guztiarekin ere, Roberto Uribeetxeberria lankideak Twitter-ez galdetu zien 1. mailako ikasleei, eta emaitza izan zen: inork ez zuen konturik Twitter-en. Beraz, garbi dago gure ikasleak natibo digitalak direla, baina, oraingoz, ez erabatekoak. Hori baina, lauhileko honetan saiatuko gara konpontzen, ikasgai honetan bertan ikasiko baitute zelan erabili aplikazio asko, tartean Twitter.

Joan den ostegunean guk ere hitz egin genuen iPad agertu berriaz ikasgelan. Lehenengo, ikusi genuen Applen bideo bat, non erakusten baitira arbel digitalaren ezaugarriak. Ondoren, ikasleek idatzi egin zuten zer iruditu zitzaien Applen azken produktua. Hiru arrazoi eman behar zituzten aparailua erosteko, eta beste hiru ez erosteko.

Boz goran hitz egin genuenean, eta denen iritziak elkar trukatu, konturatu nintzen gure ikasleak zuhurrak direla oso. Gehienei gustatu egin zitzaien Applen jostailua, eta aitortu zuten zenbait ezaugarri ikusgarriak dituela. Hala ere, euren arteko lau baino ez ziren agertu prest berau erosteko. Iritzi zabalduena izan zen komeni dela itxarotea, ikusteko ea iPad horrek arrakasta duen, zelako erabilerak dituen, etab. Bat nator eurekin.

Bigarren lauhileko honetan Proiektua 2.0 emango dut Ikus-entzunezko komunikazioan, lehen mailan, baina aurreko urteetan ez bezala, aurten WordPress erabiliko dugu bloga egiteko, horrela erabaki genuen-eta HUHEZI f akultatean. Hori dela-eta, erabaki dut nik ere blog bat sortzea WordPressen, bertan daukadan bigarrena, bi helbururekin:

• Behartu nire burua WordPress erabiltzera, egunean egon nadin ikasleei irakasteko orduan.
• Gogoeta egin ikastaroaren gainean, konturatu bainaiz ikasleek egunero irakasten dizutela zerbait.

Izena ere horregatik aukeratu dut, Klariona, gauza asko iradoki ditzakeelako: irakaskuntza, ikasgela, arbela… Egia esan, arbeletik abiatu naiz –egun hauetan aurkeztu da iPad ospetsua–, klarionera iritsi arte. Ongi etorri, bada, blog honetara!